Zitten met rugklachten
De meeste rugklachten worden niet erger door één grote beweging. Ze worden erger door tien kleine dingen per dag die je al twintig jaar op de automatische piloot doet. Zitten is daarvan de grootste.
Dat is goed nieuws, want kleine dingen kun je veranderen. Je hoeft er niks voor te kopen en je hoeft er geen tijd voor vrij te maken. Je moet het alleen even bewust doen tot het vanzelf gaat.
De regel waar het allemaal op neerkomt
Zitten is niet het probleem. Lang stilzitten is het probleem.
Dat onderscheid is belangrijker dan welke stoel je hebt. Een rug die een uur in exact dezelfde stand staat, raakt stijf en gespannen — ook in een goede houding. Een rug die elk half uur even iets anders doet, niet.
Wat ik doe als ik veel moet zitten: elk half uur even opstaan en lopen. Al is het twee minuten. Zet een timer als je jezelf kent, want je vergeet het.
Kun je niet opstaan — een vergadering, een vliegtuig, een file? Span dan je billen en je buik aan. Tien tellen, een paar keer. Niemand ziet het en je onderrug staat even niet alleen voor het werk.
En verzet je houding regelmatig. De beste houding is altijd de volgende.
Over die dure stoel
Dit is het punt waarop veel mensen denken dat een bureaustoel van achthonderd euro de oplossing is. Een goede stoel helpt, dat ontken ik niet. Maar geen enkele stoel maakt drie uur stilzitten goed. Je koopt comfort, geen beweging.
De auto
Voor mij is de auto altijd een van de lastigste geweest. Je zit laag, je moet draaien om erin te komen, en daarna zit je ook nog een tijd stil.
Instappen in twee stappen
Eerst ga ik met mijn billen op de stoel zitten, met mijn benen nog buiten de auto. Pas daarna draai ik mijn benen naar binnen, als één geheel.
Waarom dat uitmaakt: als je met één been naar binnen stapt en je hoofd omlaag duikt, dan draai en buig je tegelijk. Dat is precies de combinatie waar je onderrug het slechtst tegen kan. Door eerst te gaan zitten en dan pas te draaien haal je die combinatie uit de beweging.
Uitstappen is hetzelfde, maar omgekeerd: eerst je benen naar buiten, dan pas opstaan.
Tijdens het rijden
Rechtop zitten, niet naar één kant hangen. Dat klinkt logisch, maar kijk eens naar jezelf op de snelweg. Elleboog op het portier, of leunend op de middenconsole. Dan zit je scheef, soms een uur lang, en één kant van je rug staat die hele tijd onder spanning.
Wat helpt: allebei je zitbotten gelijk belast, je rug tegen de leuning, je stoel niet te ver naar achteren.
En let op waar je portemonnee zit. Een dikke portemonnee in je achterzak zet je bekken scheef zonder dat je het merkt — een uur lang, elke rit.
De bank, de sluipmoordenaar
Hier gaat het bij de meeste mensen mis, en bijna niemand heeft het door.
Hoe vaak hoor ik niet: "ik heb niks gedaan, ik lag alleen maar op de bank en ineens schoot het erin."
Ja. Maar hóé lag je op die bank?
Kijk er vanavond eens naar. De meeste mensen liggen volledig scheef: half onderuitgezakt met hun schouders in de hoek, benen opgetrokken naar één kant, een arm onder hun hoofd, hoofd omhoog gedrukt om naar de tv te kijken. En dan blijven ze zo twee uur liggen.
Dat is twee uur lang je bekken gedraaid, je onderrug gebogen en één kant onder spanning. Er is geen beweging aan te pas gekomen en toch is het een van de meest belastende dingen die je op een dag doet — juist omdát het zo lang duurt en je het niet voelt.
Wat je in plaats daarvan doet:
- Lig recht. Op je rug, of op je zij met je knieën netjes op elkaar.
- Op je rug: een kussen onder je knieën haalt de trek uit je onderrug.
- Op je zij: een kussen tussen je knieën, net als in bed.
- Zit je: allebei je billen gelijk belast, rug tegen de leuning, voeten op de grond. Niet met één been onder je.
- Verzet je houding elk half uur, net als aan je bureau.
- Kijk waar je tv hangt. Moet je je hoofd of je romp draaien om te kijken, dan zit je elke avond scheef.
Van al deze dingen krijg je op het moment zelf geen pijn. Je merkt het pas als je opstaat, of de volgende ochtend. En dan denk je: ik heb niks gedaan.
Je deed wel iets. Twee uur lang.
Wanneer het geen houdingsprobleem is. Verlies je controle over je plas of ontlasting, voel je een doof gevoel rond je zitvlak, of valt de kracht in een been snel weg? Bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost, ook 's nachts. Dat los je niet op met anders zitten.
Waar je morgen mee begint
Niet met alles tegelijk. Pak er twee uit en doe die twee weken lang.
Mijn voorstel: de timer elk half uur, en de twee-stappen-methode in de auto. Dat zijn de twee die je het vaakst per dag toepast, en wat je vaak doet weegt zwaarder dan wat je zwaar doet.
Het hele verhaal staat in Overeind
Drie operaties, mijn eigen scans, en 29 praktische tips die je thuis kunt doen — zonder sportschool, zonder apparaten.
PDF · 10 hoofdstukken · €14,95 · 14 dagen niet goed, geld terug.
Bekijk Overeind →