Pijn die uitstraalt naar je been
De pijn trok van mijn onderrug via mijn bil naar beneden, mijn hele rechterbeen door, tot in mijn voet. Scherp, brandend, en niet weg te krijgen met rust of pijnstillers. Als je dit herkent, lees dan vooral het stuk over wanneer je niet moet afwachten.
Ik ben geen arts. Wat ik je kan geven is hoe het bij mij voelde, wat de verklaring bleek te zijn, en wat ik daarvan heb geleerd over wat je er zelf aan kunt doen.
Waarom het in je been zit en niet in je rug
Dat is het verwarrende eraan. Het probleem zit in je onderrug, maar je voelt het in je bil, je bovenbeen, je kuit of je voet.
Dat komt doordat de zenuw die daar bekneld raakt helemaal naar beneden loopt. Raakt hij geprikkeld bij je wervels, dan geeft hij een pijnsignaal af over zijn hele lengte. Je hersenen plaatsen die pijn waar de zenuw eindigt, niet waar het knelt.
Veel mensen kennen dit als ischias. Dat is geen diagnose maar een omschrijving: pijn die het pad van de heupzenuw volgt.
Wat er bij mij aan de hand was
In 2020 schoot het tijdens een crossfit-workout door mijn rug. Een sekwesterhernia op L4-L5, hoorde ik later.
Even in gewone taal, want dat is niet zomaar een hernia. Bij de meeste hernia's puilt de tussenwervelschijf een stukje uit en duwt dat bultje tegen de zenuw aan. Vervelend, maar het zit nog vast.
Bij een sekwester is de schijf echt kapot. Hij scheurt en lekt: de zachte kern loopt naar buiten en er breekt een stuk af dat helemaal losraakt en vrij tegen de zenuw aan komt te liggen.
Dat lekken doet er ook toe, en dat wist ik niet. Wat er uit zo'n schijf komt is spul dat daar niet hoort, en het prikkelt de zenuw chemisch — niet alleen door de druk. Vandaar die scherpe, brandende kwaliteit die tot in je voet trekt.
Dat verklaarde de uitstraling. En het verklaarde waarom rust en pijnstillers niks deden.
Dat laatste was voor mij belangrijk om te horen. Je gaat namelijk aan jezelf twijfelen als iedereen zegt "neem rust" en het wordt niet beter.
Hierbij wacht je niet af. Bel je huisarts of de huisartsenpost, ook 's nachts, bij:
- verlies van controle over je plas of ontlasting, of niet meer kunnen plassen
- een doof gevoel rond je zitvlak, liezen of binnenbenen — het gebied dat op een zadel rust
- kracht die snel wegvalt in een been of voet, bijvoorbeeld een voet die begint te slepen
- uitstraling in allebei je benen tegelijk
- koorts erbij, of onverklaarbaar gewichtsverlies
Bij dit soort klachten tellen uren. Uitstraling op zich is geen spoedgeval; dit wel.
Wat je zelf kunt doen — en wat niet
Eerst het eerlijke deel: als er druk op een zenuw staat, masseer of rek je die er niet vanaf. Alles hieronder gaat over de omstandigheden verbeteren, niet over het oplossen van de oorzaak. Daarvoor heb je je arts nodig.
Blijf bewegen, kort en vaak. Dit is het contra-intuïtieve deel en het is het belangrijkste. Ga niet dagenlang plat liggen. Loop elk uur een paar minuten door het huis, ook als het niet fijn is. Een rug die stilligt wordt stijver en banger, en het duurt daarna langer.
IJs, daarna warmte. Vijftien tot twintig minuten koelen, nooit direct op je huid. Daarna een warme doek of een warme douche.
Haal de druk eraf waar het kan. Hangen aan een stang geeft ruimte tussen je wervels en dus ruimte voor de zenuw die daar tussenuit loopt. Bij mij is dat het meest directe gevoel van opluchting dat er is.
Let op hoe je ligt en zit. Een kussen tussen je knieën 's nachts, recht liggen op de bank in plaats van onderuitgezakt, elk half uur even opstaan als je veel moet zitten.
Rek niet op je slechte dagen. Hier gaat bijna iedereen de mist in. Zit je lijf op slot, dan trekt rekken het juist verder aan. Mobility doe je op de dagen dat het goed gaat.
Wat ik achteraf anders had gedaan
Ik heb maandenlang gewacht op een MRI terwijl de pijn er elke dag was. Uiteindelijk heb ik die zelf betaald, omdat niemand me verder kon helpen zonder beeld. Iedereen kon iets vermoeden, niemand kon iets zeggen.
En wat ik toen níét deed: echt werken aan de basis. Mijn buik en billen aanzetten, hangen, mijn leven anders inrichten, de stress aanpakken. Dat kwam pas na mijn derde operatie.
Dus als je nu met uitstraling in je been zit: ga naar je arts, dring aan op duidelijkheid, en begin ondertussen met het werk dat je hoe dan ook moet doen.
Het hele verhaal staat in Overeind
Drie operaties, mijn eigen scans, en 29 praktische tips die je thuis kunt doen — zonder sportschool, zonder apparaten.
PDF · 10 hoofdstukken · €14,95 · 14 dagen niet goed, geld terug.
Bekijk Overeind →